Follow the Moon

Tijdens onze tocht naar het zuiden komen we veel mensen tegen. Dat is het leuke van op reis zijn, je komt ergens, ziet mensen met dezelfde hobby en passie en dat levert leuke contacten op. Omdat we tot nu toe maar korte stops maken en vaak druk zijn met onszelf, de boot en de reis zijn het vaak ook korte contacten. Dat we regelmatig stuurlui ontmoeten is vanzelfsprekend, we moeten alleen nog leren om uit al de goed bedoelde adviezen een juiste selectie te maken….Naast adviezen van wijze en verstandige stuurlui zit er ook wat minder genuanceerde uitlatingen tussen. Dit doet ons denken aan de haveninvaart van Medemblik.; daar staat één van de leukste kunstwerken die we kennen: “De Beste Stuurlui” …. Een levensgroot bronzen beeld van twee mannen die de ingang van de haven in de gaten houden en, waarschijnlijk, becommentariëren wat de schippers zoal uitvoeren….

Vanaf de rivier de Trieux varen we verder in zuidwestelijke richting de punt van Bretagne: Finistère. Het weer is meestal zonnig, in de middag trekt de wind  aan en kan er gezeild worden. Omdat we zorgen dat we het grootste deel van de tocht de stroom meehebben levert dat meestal toch nog een aardig uurgemiddelde op… voordat de stroom zich onverbiddelijk tegen ons keert zijn we meestal al in de buurt van de volgende bestemming.

Bretagne is prachtig en we zouden hier nog lange tijd kunnen doorbrengen. De enige reden waarom we dat nu niet doen is dat we toch het liefst zo snel mogelijk alle Bretonse kapen gerond willen hebben voor de wind te veel aantrekt. Er zijn depressies op komst en daar willen we liever niet in belanden. 

Na de haven van Roscoff zeilen we om het Ile de Batz richting L’Aber Wrac’h. Het liefst waren we tussen Roscoff en Ile de Batz, door een engte met naast de vaargeul uitpuilende rotspunten, doorgevaren. Op de kaart en in de pilot leek dat bij hoog water niet heel ingewikkeld maar de havenmeester raadde het ons af. Met enig twijfel vertrekken we richting Ile de Batz maar in de nog dikke mist is het besluit snel genomen: we gaan om dat eiland heen! Een paar andere zeilboten volgen ons voorbeeld, twee buigen af het kanaal in … goed besluit of te voorzichtig?? In ieder geval kozen we voor de meest rustgevende optie.

Na een mooie zeildag komen we aan bij L ‘Aber Wrac’h. Weer een riviermonding met vele rotspunten, kardinale markeringen, een vuurtoren en duidelijk zichtbare vaargeulen. We leggen aan in de haven, gaan een wandeling maken, betalen de ligplaats en gaan na het zelfgemaakte avondeten op tijd naar bed. De volgende ochtend zijn we volgens de planning weer op tijd klaar voor vertrek, de mist is minder hardnekkig dan de dag ervoor. Het plan is om door het Chenal du Four te gaan, een vaarroute tussen Ile d’Ouessant en Le Conquet op het vasteland van Finistère, met als eindbestemming Camaret sur Mer in de baai van Brest. Terwijl we de lijnen van de boot losmaken komt een vrouw, Nederlands sprekend, op ons toe met het aanbod even te helpen. Altijd aardig maar nu niet echt nodig. Vervolgens vraagt zij waar we naar toe gaan, en of we wel gezien hebben dat het erg mistig is.. om dan ook nog te waarschuwen voor heftige stroom tegen op het traject door de baai van  Brest: hebben we wel een goede motor? Anders redden we niet….

Omdat ik mij in veel opzichten een beginnend zeiler voel, in ieder geval in deze gebieden en daarbij nogal gevoelig ben voor wat anderen zouden zeggen als er iets misgaat: ‘dat hadden ze nooit moeten doen’, ‘wat een klunzen op die Luna’…. bereiden we de tochten tot in de puntjes voor zodat we weten wat ons te wachten staat, waar we precies langs moeten, hoe de stromingen staan en checken we het weer via verschillende informatiebronnen. Dit doen we kort voor vertrek nog een laatste keer.

Verbaasd verlaten we de haven. We hijsen de zeilen, stellen vast dat de mist ook buiten vrijwel verdwenen is en stuiven met een mooie snelheid op Ile d’Ouessant af. Na nog geen 30 minuten onderweg komt er een appje binnen van mijn broer: waar we zijn, gaat het wel goed? We zijn even niet zichtbaar op Marine traffic omdat ons signaal niet door een kuststation wordt opgevangen. Lang leve de bereikbaarheid, ik stel hem gerust en door! Als een uur later een appje van goede zeilvrienden binnenkomt; of we wel weten dat het verschrikkelijk stroomt in het Chenal du Four,  krijg ik het echt op de heupen: wat hebben we over het hoofd gezien? Zij zíjn de beste stuurlui, niet die uit het spreekwoord. Ik trek een uur uit om de volledige tochtplanning opnieuw te doen, stel vast dat we bijna bij de kentering van de stroom door het Chenal du Four gaan, dat het weer prima is, de wind minder dan 18 knopen en in het rechte stuk pal van voor zal komen. Daar kan de motor even bij om koers te houden. In de baai van Brest stroomt het nauwelijks, misschien krijgen we later iets de stroom tegen maar niet meer dan een halve knoop, dus dat is prima zeilen.

Met toch wat samengeknepen billen schuiven we door het Chenal de la Helle (… ook een geruststellende naam) en het Chenal du Four, maar genieten van het onvergetelijke uitzicht op de kust en de eilanden ervoor. In de baai van Brest gaat de motor weer uit en zeilen we met een lekker windje over een gladden zee met lichte stroom mee richting Camaret sur Mer. Daar laten we het anker zakken in de baai voor de haven en drinken een biertje op de goede afloop.

We zijn dus langs Ile d’ Ouessant gevaren. We waren daar graag gestopt maar met de wind uit zuidwest is de ankerbaai daar nogal onbeschermd. Op dat eiland staat het vuurtorenmuseum van Bretagne en de geschiedenis van deze vuurtorens en de ondieptes daaromheen is indrukwekkend. Rond om de kapen van Bretagne steken tot ver in zee rotsformaties uit waar op de uiterste punten enorme vuurtorens zijn neergezet om de scheepvaart te behoeden voor de gevaren. Deze werden gebouwd op rotsen die alleen bij laagwater volledig droogvielen en dan alleen als de golven en het tij dat toelieten om de werkzaamheden uit te voeren. De bouw van de vuurtoren Ar-Men, ten westen van Ile de Sein, duurde in totaal 14 jaar. In 1867 konden 15 gaten worden geboord voor de fundering, in het jaar erna 38. In goede jaren kon men er 20 tot 40 keer aanleggen maar van de in totaal 404 keer dat men er heen voer mislukte het aanleggen 113 keer. Tussen Ile d’ Ouessant en de kaap lukte het aanmeren voor de bouw van Pierres-Noires slechts 4 keer in 7 jaar. De bouw van de vuurtoren van Le Nividic duurde het langst: van 1912 tot 1936.

Het verhaal van de vuurtorenwachters die hierna op deze levensgevaarlijke plekken de wacht hielden is zo mogelijk nog indrukwekkender. Nergens in de wereldzeeën is het water zo onstuimig en moordend als voor deze kusten, waar de lange deining van de Atlantische Oceaan in een ijzingwekkende, witschuimende nachtmerrie kan veranderen. Windkracht 12 doet de golven aanzwellen tot een hoogte van meer dan 15 meter. Alleen het aanrollende water doet de vuurtorens al op hun fundering trillen, en dan met de klap nog komen. De reddingswerkers van de Abeille Flandre , de sleep- en reddingsboot die we voor de haven van Camaret voor anker zien liggen vaart uit met aan boord de echte beste stuurlui, de helden van Bretagne, om anderen te redden uit deze kolkende massa.

Wij kiezen een mooie dag uit om de laatste etappe om de Bretonse kapen, door de Raz de Sein, af te leggen. We zijn stil en onder de indruk van wat er zich hier allemaal afgespeeld heeft. Voor ons geen heldhaftig verhaal en gelukkig ook niemand die voor ons moet uitvaren met gevaar voor eigen leven. We glijden met de laatste stroom over de plek waar met veel wind en golven een zee ontstaat waarin wij nooit terecht willen komen.

De kapen van Bretagne laten we achter ons, op naar een nieuw vaargebied in het zuidelijk deel van Bretagne. De stuurlui, de wijze en de dapperen nemen we mee in de weet dat ze met inzet van alles wat ze kunnen en weten ons vooruit helpen. De beste stuurlui aan de wal laten we voortaan voor wat ze zijn: een grappig standbeeld bij Medemblik.

Sailing Luna around!